اکبرجوجه سنتی با مرغ نرم‌شده در آب پیاز و آبلیمو و برنج دانه‌جدا

این اکبرجوجه را با خواباندن مرغ در آب پیاز و آبلیمو و سرخ‌کردن آرام در کره‌روغن درست می‌کنم؛ همین مریناد و برنج کم‌روغنِ دانه‌جدا نتیجه را عوض می‌کند. نسبت دقیق چاشنی‌ها و کنترل حرارت، پوست طلایی و گوشت نرم می‌دهد.

مرغ را ۲ تا ۴ ساعت در آب پیاز، آبلیمو، ادویه و کمی زعفران می‌خوابانم و پیش از سرخ‌کردن سطحش را خشک می‌کنم. برنج را آبکشِ کم‌روغن می‌گذارم تا سبک و خوش‌قد بماند و کنار مرغ بدرخشد.

مواد با مقدار

دستور برای ۳ نفر است. اگر مرغ کوچک‌تر دارید، ۲ تا ۳ دقیقه از زمان سرخ‌کردن هر سمت کم کنید. اندازه‌ها دقیق است تا نتیجه تکرارپذیر بماند.

مرغ و مریناد

  • مرغ یک عدد کوچک ۹۰۰ تا ۱۱۰۰ گرم، ۴ تکه با پوست و استخوان
  • آب پیاز ۱۲۰ میلی‌لیتر (از رنده و فشارِ دو پیاز درشت)
  • آبلیمو تازه ۳ قاشق غذاخوری (۴۵ میلی‌لیتر)
  • نمک ۱ و ۱/۴ قاشق چای‌خوری (حدود ۷ گرم)
  • فلفل سیاه ۱/۲ قاشق چای‌خوری
  • ۱ و ۱/۲ قاشق چای‌خوری ادویه مرغ
  • ۱/۲ قاشق چای‌خوری پودر سیر
  • ۱/۲ قاشق چای‌خوری پودر زردچوبه
  • زعفران دم‌کرده ۱ قاشق غذاخوری (اختیاری)
  • کره‌روغن یا روغن حیوانی ۲ قاشق غذاخوری (حدود ۳۰ گرم) + روغن مایع ۲ قاشق غذاخوری برای تابه
  • آب ۲ قاشق غذاخوری برای بخار ملایم (اختیاری)

برنج

  • برنج ایرانی ۳۰۰ تا ۳۵۰ گرم (حدود ۲ پیمانه سرصاف)
  • نمک برای آبِ جوش: ۱ و ۱/۲ قاشق غذاخوری (حدود ۲۵ گرم) در ۲ لیتر آب
  • روغن مایع ۱ قاشق غذاخوری برای دم

نقش ادویه‌ها

ادویه مرغ را در مرینادِ اولیه می‌ریزم تا عطرش به بافت نفوذ کند؛ اگر بیشتر از ۲ قاشق چای‌خوری بریزید، طعم‌های تند و نمکی غالب می‌شود و لطافت مزه لیمویی از دست می‌رود. پودر سیر را در مریناد می‌زنم و کمی هم در پایان می‌توان روی مرغ داغ پاشید؛ افراط در آن بوی تند و ته‌طعمی تلخ ایجاد می‌کند.

پودر زردچوبه را فقط به مریناد اضافه می‌کنم تا رنگ طلایی بدهد؛ اگر میزانش از ۳/۴ قاشق چای‌خوری بالاتر رود، تُندیِ گس و تیرگیِ رنگ پیدا می‌شود. برای مقایسه سبک مزه‌ها، نگاهی به ادویه جوجه کباب بیندازید؛ آن ترکیب مناسب گریل است و این یکی برای سرخِ آرام.

مراحل پخت

نکته اصلی این است که مریناد فرصت اثرگذاری داشته باشد و تابه بیش‌ازحد داغ نشود. برنج را جداگانه و کم‌روغن دم می‌کنم تا سبک کنار مرغ بنشیند.

  1. مریناد را آماده کنید: آب پیاز، آبلیمو، نمک، فلفل، ادویه مرغ، پودر سیر، پودر زردچوبه و زعفران را مخلوط کنید. مرغ را با آن ماساژ دهید، رو بپوشانید و ۲ تا ۴ ساعت در یخچال استراحت بدهید.
  2. پیش از سرخ‌کردن، مرغ را ۱۵ دقیقه در دمای محیط بگذارید و سطحش را با دستمال خشک کنید. مریناد باقیمانده را نگه دارید.
  3. برنج: برنج را ۳۰ دقیقه بخیسانید، سپس ۲ لیتر آب را با ۱ و ۱/۲ قاشق غذاخوری نمک بجوشانید. برنج را ۶ تا ۷ دقیقه بجوشانید تا مغز کمی خام بماند، آبکش کنید و با ۱ قاشق غذاخوری روغن روی شعله کم ۲۵ تا ۳۰ دقیقه دم کنید.
  4. مرغ: تابه ۲۸ سانتی‌متری را با روغن و کره‌روغن روی حرارت متوسطِ رو به ملایم گرم کنید. تکه‌های مرغ را پوست‌به‌پایین ۶ تا ۷ دقیقه تا طلایی شدن سرخ کنید، سپس برگردانید.
  5. بخار ملایم بدهید: ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری از مریناد باقیمانده و ۲ قاشق غذاخوری آب را به تابه اضافه کنید، درپوش بگذارید و هر سمت را ۱۲ تا ۱۵ دقیقه با شعله ملایم بپزید؛ گاهی با سس تابه، مرغ را آبیاری کنید.
  6. جلای نهایی: درپوش را بردارید، شعله را کمی بالا ببرید و هر سمت را ۲ تا ۳ دقیقه برای پوسته ترد سرخ کنید. ۱ قاشق غذاخوری آبلیمو + ۱ قاشق غذاخوری زعفران + ۱ قاشق چای‌خوری کره را مخلوط و روی مرغ داغ برس کنید.
  7. کنترل پخت: وقتی آبِ خروجی شفاف شد و گوشت از استخوان عقب نشست، آماده است؛ دمای مرکزی حدود ۷۵ درجه کافی است.

اشتباه‌های رایج

اگر آب پیاز را نگیرید و خودِ پیاز رنده‌شده را بگذارید، روی مرغ می‌سوزد و تلخی می‌دهد. شعله زیاد، بیرون را می‌سوزاند و داخل خام می‌ماند.

  • مریناد کمتر از ۴۵ دقیقه اثربخشی کمی دارد و بیشتر از ۱۲ ساعت مرغ را ترش‌مزه می‌کند.
  • زردچوبه یا پودر سیر زیاد، رنگ و عطر را سنگین و ته‌مزه را تلخ می‌کند.
  • پر کردن تابه باعث آب انداختن و شل شدن پوست می‌شود؛ نوبتی سرخ کنید.
  • برنجِ زیادروغن دانه‌ها را به هم می‌چسباند؛ همان ۱ قاشق غذاخوری کافی است.

سرو و نگهداری

مرغ را با برنج داغ، یک قاشق از سس تابه، برش‌های لیمو، ترشی سیر و در صورت تمایل کمی رب انار سرو کنید. اگر با برنج مجلسی هم‌خانواده می‌خواهید، روز دیگری سراغ زرشک‌پلو با مرغ بروید.

مانده غذا را تا ۲ روز در ظرف دربسته در یخچال نگه دارید. برای حفظ تردی پوست، در فر ۱۸۰ درجه به‌مدت ۱۰ تا ۱۲ دقیقه گرم کنید. مرغ مرینادشده خام را می‌توانید تا ۱ ماه فریز و شبِ قبل در یخچال یخ‌زدایی کنید.

خرید ادویه‌های این مطلب

سوالات متداول

۱۲۰ تا ۱۵۰ میلی‌لیتر آب پیاز کافی است؛ بیشتر از این، مرغ آب می‌اندازد و پوست در تابه ترد نمی‌شود.
حداقل ۲ ساعت و حداکثر ۴ ساعت؛ زیر ۴۵ دقیقه اثر کمی دارد و بالای ۱۲ ساعت طعم ترش غالب می‌شود.
بله، ۲ حبه سیر رنده‌شده جای ۱/۲ ق چ پودر سیر؛ مراقب باشید روی مرغ نسوزد، چون تلخ می‌شود.
یک قاشق آبلیمو و کمی کره به سس تابه اضافه کنید و با برس نازک بزنید تا تلخی متعادل شود؛ از افزودن نمک بیشتر خودداری کنید.
بوی تند ترشیدگی، لیزی سطح یا تغییر رنگ خاکستری نشانه فساد است؛ در این حالت مصرف نکنید. در یخچال بیش از ۲ روز نماند.
لطفا نظر خود را ارسال نمایید.