آش جو لعاب‌دار با جو پرک و سبزی تازه؛ دستور آزمودهٔ خانگی

این آش با پیازداغِ خوش‌رنگ، عدس و آبِ قلم جا می‌افتد و جو پرک را در میانهٔ پخت اضافه می‌کنم تا ظرف ۲۰ تا ۲۵ دقیقه لعاب بدهد. اگر بافت دانه‌دارتر بخواهید، جو کامل را جداگانه تا نرم‌شدن می‌پزم و سپس وارد آش می‌کنم.

تفاوت نتیجه همین‌جاست: جو پرک زودپز است و اگر زود بریزید خیلی غلیظ می‌شود؛ جو پوست‌نگرفته دیرپز است و اگر خام داخل دیگ برود همه‌چیز را عقب می‌اندازد. ادویه‌ها را دقیق و به‌موقع می‌افزایم تا عطر بماند و تلخی پیش نیاید.

مواد با مقدار

  • جو پرک: ۱۸۰ گرم
  • جو پوست‌کنده (اختیاری برای بافت): ۸۰ گرم، پیش‌پخت ۴۵ تا ۶۰ دقیقه
  • جو پوست‌نگرفته (اگر استفاده می‌کنید): ۸۰ گرم، پیش‌پخت ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه
  • عدس سبز: ۱۵۰ گرم، شسته
  • پیاز: ۲ عدد متوسط (حدود ۲۵۰ گرم)، نگینی
  • سیر: ۳ حبه (۱۵ گرم)، ریز شده
  • سبزی آش خردشده (اسفناج، جعفری، گشنیز): ۵۰۰ گرم
  • شوید خشک: ۲ قاشق غذاخوری
  • نعناع خشک: ۱ قاشق غذاخوری + ۱ قاشق برای تزیین
  • پودر زردچوبه: ۱ قاشق چای‌خوری سرپر
  • نمک: ۱ و ۱/۲ قاشق چای‌خوری، فلفل سیاه: ۱/۲ قاشق چای‌خوری
  • روغن: ۳ قاشق غذاخوری برای پایه + ۱ قاشق برای نعناداغ
  • آب یا آبِ قلم/مرغ: ۲ لیتر
  • کشک (اختیاری برای سرو): ۲۰۰ گرم

نقش ادویه‌ها

من زردی و گرمای پایه را با پودر زردچوبه می‌سازم؛ ۱ قاشق چای‌خوری را همان اولِ تفت پیاز اضافه کنید تا در روغن باز شود. بیشتر از ۱/۵ قاشق چای‌خوری، آش را تلخ و رنگش را کدر می‌کند.

رایحهٔ سبزینهٔ آش از شوید خشک می‌آید؛ ۲ قاشق غذاخوری را ۱۰ تا ۱۵ دقیقه مانده به پایان پخت بریزید. اگر زیاد بریزد، رنگ آش بیش از حد سبز و مزه کمی گس می‌شود.

عطر تکمیلی و تزیین با نعناع خشک است؛ ۱ قاشق را ۳۰ ثانیه در ۱ قاشق روغن روی شعلهٔ ملایم باز کنید و آخر کار نصفش را داخل آش بریزید. زیادیِ نعناع تلخی می‌دهد و بوی آش را می‌پوشاند.

مراحل پخت

  1. اگر از جو پوست‌نگرفته استفاده می‌کنید، آن را بشویید و در ۴ برابر حجم آب ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه جداگانه بپزید تا نرم شود. جو پوست‌کنده ۴۵ تا ۶۰ دقیقه پیش‌پخت می‌خواهد.
  2. در قابلمه، ۳ قاشق غذاخوری روغن را داغ کنید. پیاز را ۸ تا ۱۰ دقیقه تا طلایی شدن تفت دهید، زردچوبه را اضافه کنید و ۳۰ ثانیه هم بزنید. سیر را ۱ دقیقه تفت دهید.
  3. عدس و ۲ لیتر آب یا آبِ قلم را اضافه کنید، بجوشانید و سپس ۲۰ دقیقه روی شعلهٔ متوسط بپزید.
  4. جو پیش‌پخته (اگر دارید) و جو پرک ۱۸۰ گرمی را اضافه کنید. مرتب هم بزنید تا ته نگیرد؛ ۲۰ تا ۲۵ دقیقه بجوشانید تا آش لعاب بیندازد.
  5. سبزی خردشده و شوید خشک را بریزید و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دیگر بپزید. در این مرحله غلظت را با ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی‌لیتر آب جوش تنظیم کنید.
  6. نعناع خشک را در ۱ قاشق روغن ۳۰ ثانیه ملایم باز کنید؛ نیمی را داخل آش بریزید. نمک و فلفل را بچشید و ۵ دقیقه بجوشانید، سپس از روی حرارت بردارید.
  7. برای سرو غلیظ‌تر، ۱۰۰ گرم کشک را خارج از حرارت در آش حل کنید و ۱۰ دقیقه درِ قابلمه را نیمه‌باز استراحت دهید.

اگر با رفتار جو پرک آشنا نیستید، نکته‌های کنترل لعاب را در طرز تهیه سوپ جو غلیظ و خوش‌عطر با جو پرک؛ مرغ بی‌زهم مرور کنید.

اشتباه‌های رایج

خام ریختن جو پوست‌نگرفته داخل آش، زمان پخت را بسیار طولانی می‌کند و بافت نابرابر می‌دهد. آن را همیشه جداگانه تا نرم‌شدن کامل بپزید و بعد اضافه کنید.

زیاد ریختن جو پرک، آش را شفته و خمیری می‌کند. اگر پیش آمد، آب جوش کم‌کم اضافه کنید و خوب هم بزنید تا بافت برگردد.

ریختن نعناع خشک ابتدای کار تلخی می‌دهد و عطرش می‌پرد. نعناع را فقط آخر کار، کوتاه و ملایم در روغن باز کنید.

هم نزدنِ مداوم بعد از افزودن جو پرک باعث ته‌گرفتن می‌شود. هر ۳ تا ۴ دقیقه ته قابلمه را خوب جارو کنید.

اضافه‌کردن کشک روی حرارتِ جوشان، احتمال بریدنِ بافت را زیاد می‌کند. کشک را آخرِ کار و خارج از جوش اضافه کنید.

سرو و نگهداری

آش را غلیظ اما روان سرو کنید؛ روی هر کاسه کمی کشک، نعناداغ و پیازداغ بریزید. اگر از جو کامل استفاده کرده‌اید، چند قاشق از همان دانه‌ها را برای تزیین کنار بگذارید.

برای استراحت، ۱۰ تا ۱۵ دقیقه درِ نیمه‌باز بگذارید تا جا بیفتد. در یخچال تا ۳ روز ماندگار است؛ برای گرم‌کردن، ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی‌لیتر آب جوش اضافه و به آرامی هم بزنید.

برای فریز، در ظرف کم‌عمق تا ۲ ماه نگهداری کنید. هنگام بازگرم‌کردن از یخ‌زدایی ملایم و افزودن آب جوش استفاده کنید تا دوباره براق و لعاب‌دار شود.

اگر این غذا را کنار غذاهای دیگر می‌پزید، طرز تهیه آش دوغ و طرز تهیه حلیم گندم را هم ببینید.

خرید ادویه‌های این مطلب

سوالات متداول

۱۸۰ گرم جو پرک مناسب است. اگر غلیظ‌تر می‌خواهید، ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری دیگر در ۵ دقیقه پایانی اضافه کنید. اگر زیادی غلیظ شد، ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی‌لیتر آب جوش بیفزایید.
۸۰ گرم جو پوست‌نگرفته را با ۴ برابر آب ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه جداگانه بپزید تا با فشار انگشت له شود. سپس آبکش کرده و در میانهٔ پخت آش اضافه کنید.
لپه ۱۲۰ گرم (۲ تا ۳ ساعت خیس‌خورده) یا لوبیا چیتیِ پخته ۲۰۰ گرم مناسب است. زمان پخت را طوری تنظیم کنید که حبوبات قبل از افزودن جو پرک نرم شده باشند.
تلخیِ نعناع یا زردچوبه با رقیق‌کردنِ تدریجی با آب جوش کم می‌شود. یک سیب‌زمینی رنده‌ریز اضافه کنید و ۱۰ دقیقه بجوشانید، سپس چشیده و نمک را تنظیم کنید.
فوراً لایهٔ رویی را بدون هم‌زدن به قابلمهٔ تمیز منتقل کنید و ادامهٔ پخت را ملایم انجام دهید. ته‌دیگِ سوخته را نسابید تا طعم تلخی به آش ندهد.
لطفا نظر خود را ارسال نمایید.