ادویه برای کودک؛ از چه سنی و کدام ادویه‌ها؟

این مطلب جنبه آموزشی و آشپزی دارد و جایگزین تشخیص یا توصیه پزشک نیست. اگر بیماری خاص دارید، باردار هستید یا دارو مصرف می‌کنید، پیش از مصرف درمانی هر گیاه یا ادویه با پزشک مشورت کنید.

وقتی کودک غذای کمکی را شروع می‌کند، بیشتر والدین غذای او را ساده و تقریبا بی‌مزه درست می‌کنند. این از سر احتیاط است و احتیاط در تغذیه کودک کار درستی است. اما سؤالی که خیلی از والدین می‌پرسند این است: آیا کودک باید تا سال‌ها غذای بی‌طعم بخورد؟ و اگر نه، از کی و با چه ادویه‌ای می‌شود شروع کرد؟

این مقاله اطلاعات عمومی برای آشنایی است و جایگزین توصیه پزشک یا متخصص تغذیه کودک نیست. هر کودک شرایط خودش را دارد و قبل از تغییر در رژیم غذایی کودک، به‌خصوص اگر سابقه حساسیت یا بیماری دارد، با پزشک مشورت کنید.

ادویه با نمک فرق دارد

اولین نکته این است که «ادویه» و «نمک» را از هم جدا کنیم. توصیه رایج و پرتکرار متخصصان این است که به غذای کودک زیر یک سال نمک اضافه نشود، چون کلیه‌های کودک هنوز برای دفع سدیم زیاد آماده نیستند. شکر هم باید محدود باشد. اما ادویه‌های ملایم، مثل زردچوبه یا دارچین، نمک یا شکر ندارند و می‌توانند بدون این نگرانی‌ها، به غذای کودک طعم بدهند.

در بسیاری از فرهنگ‌ها، از هند تا خاورمیانه، کودکان از سال اول زندگی غذای خانواده را با ادویه‌های ملایم می‌خورند. نگرانی درباره ادویه در غذای کودک بیشتر به ادویه‌های تند، مقدار زیاد و احتمال حساسیت مربوط است.

از چه زمانی؟

بسیاری از راهنماهای تغذیه کودک، افزودن مقدار کم ادویه‌های ملایم را بعد از اینکه کودک غذاهای پایه را پذیرفت، معمولا از حدود ۸ ماهگی به بعد، مناسب می‌دانند. یک اصل مهم در معرفی هر غذای جدید به کودک، معرفی جداگانه و با فاصله است: هر ادویه را جدا و به مقدار خیلی کم امتحان کنید و دو سه روز صبر کنید تا اگر واکنشی بود، منشأ آن مشخص باشد.

ادویه‌های مناسب برای شروع

ادویهچرا مناسب استکجا استفاده شود
زردچوبهطعم ملایم، رنگ جذابسوپ، پوره سبزیجات، برنج
دارچینشیرینی طبیعی بدون شکرفرنی، حریره بادام، پوره سیب و گلابی
زیرهعطر گرم، در آشپزی سنتی برای گوارش استفاده می‌شودسوپ عدس، پوره هویج، حبوبات
سبزی‌های معطر خشک (شوید، نعناع)طعم تازهکوکو، سوپ، برنج

مقدار هم مهم است. برای کودک، «یک پنس» یعنی مقدار بسیار کمی که بین دو انگشت جا شود. هدف آشنایی با طعم است، نه طعم‌دار کردن غذا مثل غذای بزرگسال. زردچوبه و دارچین را بهتر است با غذا بپزید، نه اینکه خام روی غذای آماده بپاشید؛ ادویه پخته نرم‌تر و قابل‌هضم‌تر است.

با احتیاط و دیرتر

  • فلفل‌های تند و چیلی: برای کودکان خردسال مناسب نیستند. تندی می‌تواند دهان و معده کودک را آزار دهد و تجربه منفی از غذا بسازد.
  • فلفل سیاه: به مقدار بسیار کم و بعد از یک سالگی معمولا مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما لازم نیست زود شروع شود.
  • ادویه‌های ترکیبی آماده: بعضی ادویه‌های ترکیبی نمک دارند. برچسب را بخوانید و برای کودک زیر یک سال از ادویه‌های تک‌جزئی استفاده کنید.
  • جوز هندی: در مقدار زیاد ترکیباتی دارد که برای کودک مناسب نیست. در غذای کودک از آن استفاده نکنید یا فقط مقدار بسیار ناچیز.
  • عسل: ادویه نیست، اما چون در دستورهای ادویه‌ای زیاد استفاده می‌شود، یادآوری می‌کنیم که برای کودک زیر یک سال ممنوع است.

چرا آشنایی زودهنگام با طعم‌ها مهم است؟

پژوهش‌های مختلف در زمینه تغذیه کودک نشان می‌دهد که کودکان در سال‌های اول، پذیرش بیشتری برای طعم‌های جدید دارند و تنوع طعم در این دوره می‌تواند به پذیرش غذاهای متنوع‌تر در سال‌های بعد کمک کند. کودکی که فقط غذای بی‌طعم خورده، ممکن است در انتقال به غذای خانواده مقاومت بیشتری نشان دهد. ادویه‌های ملایم پلی بین غذای کودک و غذای خانواده هستند.

این را هم در نظر داشته باشید که بدقلقی غذایی در کودکان نوپا بسیار رایج است و لزوما به ادویه ربطی ندارد. اگر کودک غذایی را رد کرد، چند روز بعد دوباره امتحان کنید. گاهی چندین بار امتحان لازم است تا کودک یک طعم را بپذیرد.

نکته درباره کیفیت ادویه

برای کودک، کیفیت ادویه اهمیت بیشتری دارد. کودکان به آلاینده‌هایی مثل فلزات سنگین حساس‌ترند. ادویه را از منبع قابل‌پیگیری و دارای مجوز بخرید و از ادویه فله بدون مشخصات برای غذای کودک استفاده نکنید. درباره این موضوع در مقاله تقلب در ادویه بیشتر نوشته‌ایم.

جمع‌بندی

غذای کودک لازم نیست بی‌طعم باشد. بعد از جاافتادن غذای کمکی و با هماهنگی پزشک، ادویه‌های ملایمی مثل زردچوبه، دارچین و زیره، به مقدار بسیار کم و یکی‌یکی، می‌توانند غذای کودک را دلپذیرتر کنند و او را برای غذای خانواده آماده کنند. نمک، عسل و ادویه‌های تند را برای بعد نگه دارید و همیشه به واکنش کودک توجه کنید.

خرید ادویه‌های این مطلب

سوالات متداول

بسیاری از متخصصان تغذیه کودک، ادویه‌های ملایم را بعد از شروع غذای کمکی و معمولا از حدود ۸ ماهگی به بعد، با مقدار بسیار کم مجاز می‌دانند. با پزشک کودک مشورت کنید.
نه. توصیه رایج این است که به غذای کودک زیر یک سال نمک اضافه نشود. ادویه‌های ملایم راهی برای خوش‌طعم کردن غذا بدون نمک هستند.
فلفل تند و چیلی برای کودکان خردسال مناسب نیست. فلفل سیاه به مقدار بسیار کم بعد از یک سالگی معمولا مشکلی ندارد.
قرمزی دور دهان، کهیر، استفراغ یا اسهال بعد از غذای جدید. هر ادویه را جداگانه و با فاصله چند روز امتحان کنید و در صورت علائم، با پزشک تماس بگیرید.
لطفا نظر خود را ارسال نمایید.